محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

47

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

پاثر ضرر ظاهر درجهء سويم آنست كه باشد اثر دوا به طريقى كه واجب كند بالذات ضرر فاحش و ليكن نمىرسد باينكه تباه سازد بدن را - درجه چهارم اينكه باشد اثر به حيثيتى كه برسد تا هلاك سازد يا تباه كند و اين خاصيت خاص ادويه سميه راست و ليكن غذا پس منقسم مىشود به طرف لطيف و آن آنست كه پيدا مىشود ازو خون رقيق و به جانب كثيف و او آنست متولد مىشود ازو خون غليظ و هريك از ان منقسم مىشود طرف كثير الغذاء او آنكه مستحيل مىشود بسيارى او جانب خون و به طرف - قليل الغذا و آن برعكس اوست و هريك ازينها منقسم مىشود طرف - خوبى كيموس و وى آنست كه پيدا مىشود ازو خون صالح و طرف ردى الكيموس و آن مخالف اوست مثال لطيف كثير الغذا نيك كيموس زردى بيضهء مرغ نيمبرشت و ماء الّحم و مثال كثيف قليل الغذا ردى الكيموس قديد